Feyuszyzm towarowy

Polega na tym, że w warunkach -gospodarki towarowej opartej na prywatnej własności środków produkcji stosunki społeczne między producentami przyjmują formę stosunków między rzeczami; podstawą jego jest fakt, że stosunki społeczne między ludźmi przejawiają się w trakcie wymiany towarów. Wzajemna zależność producentów od siebie, wynikająca ze społecznego podziału pracy między nimi, jest zamaskowana przez pozorną niezależność każdego z nich, wynikającą z prywatnego charakteru produkcji. Producent uzależniony jest od cen wytwarzanych przez niego towarów. Poziom cen może go wzbogacić lub zrujnować, umożliwić mu produkcję i zachęcić do jej rozszerzenia lub nakazać mu zaprzestać produkcji. Poziom cen kształtuje się jednak żywiołowo. w sposób niezależny od woli l świadomości producenta i dlatego towar zaczyna panować nad człowiekiem. Właśnie na tym uprzedmiotawianiu się stosunków produkcji polega właściwy dla gospodarki towarowej fetyszyzm towarowy . Marks użył terminu „fetyszym" w celu podkreślenia podobieństwa między tym zjawiskiem a wiarą pierwotnych ludzi w boską moc rzeczy będących wytworem ich rąk. Fetyszyzm towarowy występuje ze szczególną siłą w pieniądzu. Posiadanie pieniędzy daje ich właścicielom ogromną moc, gdyż można za nie kupić wszystko. Ludzi zaczyna się oceniać nie wg ich wiedzy, talentów, cech charakteru, lecz przede wszystkim wg ilości posiadanych pieniędzy; powstaje wiara w cudowną moc „złotego cielca".